Xuất Khẩu Nhật Bản Tăng Trưởng Mạnh Mẽ 16.7% Nhờ Nhu Cầu Chip AI, Thâm Hụt Thương Mại Thu Hẹp

Dữ liệu thương mại mới nhất cho thấy xuất khẩu Nhật Bản tăng 16.7% trong tháng 9, đánh dấu tháng tăng trưởng thứ 13 liên tiếp. Đà tăng này chủ yếu được thúc đẩy bởi nhu cầu mạnh mẽ đối với chất bán dẫn và các sản phẩm liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Mặc dù thâm hụt thương mại thu hẹp, nhưng sự cải thiện này phần lớn là do sự chậm trễ trong việc vận chuyển dầu thô, chứ không phải do sự thay đổi bền vững trong cán cân thương mại.

📊 Điểm nhấn chính về thương mại Nhật Bản tháng 9/2026:

• Cán cân thương mại: Thâm hụt 536,6 tỷ yên (khoảng 3,4 tỷ USD), so với dự kiến 181 tỷ yên và mức thâm hụt 1.111,9 tỷ yên tháng trước.
• Xuất khẩu (so với cùng kỳ năm trước): Tăng 16.7%, thấp hơn dự kiến 20.1%, nhưng vẫn mạnh mẽ sau mức tăng 19.3% tháng 8.
• Nhập khẩu (so với cùng kỳ năm trước): Tăng 18.9%, thấp hơn dự kiến 19.6% và chậm hơn mức tăng 28.0% tháng 8.
• Động lực xuất khẩu: Nhu cầu chip AI và chất bán dẫn, cùng với việc các doanh nghiệp chuyển chi phí cao hơn vào giá sản phẩm.
• Thị trường trọng điểm: Xuất khẩu sang Mỹ tăng 22.9%; sang Trung Quốc tăng 8.6%.
• Yếu tố nhập khẩu: Tăng trưởng nhập khẩu chậm lại do sự chậm trễ trong giao hàng dầu thô bởi việc định tuyến lại tàu chở dầu tránh eo biển Bab el-Mandeb.

1. Tổng Quan Về Tình Hình Xuất Nhập Khẩu Tháng 9

Theo số liệu công bố từ Bộ Tài chính Nhật Bản vào thứ Tư, xuất khẩu Nhật Bản tăng 16.7% trong tháng 9 so với cùng kỳ năm trước. Đây là tháng tăng trưởng thứ 13 liên tiếp, cho thấy đà phục hồi bền vững của ngành xuất khẩu nước này.

Mặc dù mức tăng này thấp hơn so với kỳ vọng 20.1% của các nhà kinh tế và mức tăng 19.3% ghi nhận trong tháng 8, nhưng tổng thể, tăng trưởng xuất khẩu vẫn được đánh giá là mạnh mẽ. Sự gia tăng này chủ yếu được hỗ trợ bởi nhu cầu toàn cầu không ngừng đối với các sản phẩm công nghệ cao.

Về phía nhập khẩu, tổng giá trị tăng 18.9%, thấp hơn một chút so với dự báo 19.6% và chậm hơn đáng kể so với mức tăng đột biến 28.0% của tháng 8. Sự giảm tốc này đã góp phần thu hẹp thâm hụt thương mại của Nhật Bản.

2. Động Lực Tăng Trưởng Xuất Khẩu: Chip AI và Chi Phí Gia Tăng

Động lực chính đằng sau sự tăng trưởng mạnh mẽ của xuất khẩu Nhật Bản là nhu cầu toàn cầu đối với chất bán dẫn và các sản phẩm liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Đầu tư lớn vào công nghệ AI trên toàn thế giới đã thúc đẩy các lô hàng chip và thiết bị liên quan, mang lại lợi ích đáng kể cho các nhà xuất khẩu Nhật Bản.

Bên cạnh đó, các công ty Nhật Bản đã thành công trong việc chuyển chi phí sản xuất cao hơn sang giá sản phẩm xuất khẩu. Điều này không chỉ giúp duy trì biên lợi nhuận mà còn góp phần làm tăng giá trị tổng thể của các mặt hàng xuất khẩu, ngay cả khi khối lượng có thể không tăng tương ứng.

Sự kết hợp giữa nhu cầu công nghệ cao và khả năng điều chỉnh giá đã giúp Nhật Bản duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu ổn định trong hơn một năm qua. Điều này cho thấy khả năng thích ứng của các doanh nghiệp Nhật Bản trước những thay đổi của thị trường toàn cầu.

3. Diễn Biến Xuất Khẩu Theo Thị Trường Chính

Phân tích theo điểm đến cho thấy, xuất khẩu của Nhật Bản sang Hoa Kỳ đã tăng vọt 22.9% so với một năm trước. Đây là một tín hiệu tích cực cho thấy mối quan hệ thương mại mạnh mẽ và nhu cầu ổn định từ nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Trong khi đó, các lô hàng đến Trung Quốc cũng ghi nhận mức tăng 8.6%. Mặc dù tốc độ tăng trưởng này khiêm tốn hơn so với thị trường Mỹ, nhưng nó vẫn cho thấy sự phục hồi dần của nhu cầu từ nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, một đối tác thương mại quan trọng của Nhật Bản.

Sự tăng trưởng ở cả hai thị trường trọng điểm này đã củng cố vị thế của Nhật Bản trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đặc biệt, nhu cầu từ Mỹ đối với các sản phẩm công nghệ cao đã đóng góp đáng kể vào tổng thể xuất khẩu của quốc gia này.

4. Yếu Tố Tác Động Đến Nhập Khẩu và Thâm Hụt Thương Mại

Tăng trưởng nhập khẩu chậm lại trong tháng 9 chủ yếu do sự gián đoạn trong nguồn cung dầu thô. Các chuyến tàu chở dầu đã phải định tuyến lại để tránh eo biển Bab el-Mandeb, nằm ở lối vào phía nam Biển Đỏ, sau khi lực lượng Houthi ở Yemen tuyên bố phong tỏa hải quân chống lại Ả Rập Xê Út.

Việc định tuyến lại này đã gây ra sự chậm trễ đáng kể trong việc giao dầu thô đến Nhật Bản, dẫn đến hóa đơn nhập khẩu dầu giảm tạm thời. Điều này trực tiếp góp phần thu hẹp thâm hụt thương mại của Nhật Bản xuống còn 536,6 tỷ yên, tương đương khoảng 3,4 tỷ USD.

Con số thâm hụt này đã giảm đáng kể so với mức thâm hụt 1.111,9 tỷ yên của tháng 8. Tuy nhiên, mức thâm hụt 536,6 tỷ yên vẫn cao hơn đáng kể so với dự báo 181 tỷ yên mà các nhà kinh tế đưa ra, cho thấy sự cải thiện này mang tính chất tạm thời và không bền vững.

5. Triển Vọng và Tác Động Chính Sách của BOJ

Sự “giảm nhẹ” trong hóa đơn nhập khẩu có thể chỉ là tạm thời. Chính phủ Nhật Bản dự kiến việc mua sắm dầu thô trong tháng 10 sẽ phục hồi, đạt khoảng 100% so với mức của một năm trước. Điều này là do các tàu chở dầu đi qua Kênh đào Suez sẽ đến Nhật Bản, đẩy hóa đơn nhập khẩu năng lượng trở lại mức cao hơn.

Dữ liệu thương mại này nhìn chung hỗ trợ cho đồng yên và lập luận thắt chặt chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ). Với xuất khẩu vẫn tăng trưởng mạnh mẽ và các doanh nghiệp đang chuyển chi phí cao hơn vào giá, áp lực lạm phát có thể gia tăng.

Nhu cầu bên ngoài vững chắc này củng cố khả năng BOJ sẽ tăng lãi suất vào tháng 12, như phần lớn các nhà kinh tế dự đoán. Thị trường đang đặc biệt chú ý đến cuộc họp chính sách của BOJ vào ngày 30 tháng 10, nơi họ sẽ công bố các dự báo tăng trưởng và lạm phát hàng quý mới, tìm kiếm manh mối về thời điểm tăng lãi suất tiếp theo.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và không phải là lời khuyên đầu tư. Nhà đầu tư cần tự nghiên cứu và đưa ra quyết định của mình.