Thủ Tướng Canada Carney Lên Tiếng: Quan Hệ Thương Mại Mỹ-Canada Căng Thẳng Khi Các Cuộc Đàm Phán Bế Tắc

Trong bối cảnh căng thẳng thương mại leo thang, Thủ tướng Canada Carney đã đưa ra lập trường kiên quyết về các cuộc đàm phán với Hoa Kỳ, phản đối mạnh mẽ những hành vi thiếu tôn trọng và các điều khoản bất lợi từ phía Mỹ. Phát biểu của ông nhấn mạnh sự thất vọng của Ottawa, khẳng định Canada chưa bao giờ xem xét một thỏa thuận toàn diện đã được ký kết trong các cuộc đàm phán gần đây.

🇨🇦🇺🇸 Điểm chính về căng thẳng thương mại Mỹ-Canada:

• Lập trường của Canada: Thủ tướng Carney chỉ trích các hành động “thiếu nghiêm túc” và “xúc phạm” từ phía Mỹ, nhấn mạnh Canada không bao giờ tin rằng một thỏa thuận thương mại đầy đủ đã đạt được.
• Hành động của Mỹ: Tổng thống Trump và Bộ trưởng Tài chính Bessette liên tục có những phát ngôn và hành động khiêu khích, từ đổi tên hồ đến chế giễu quân đội Canada.
• Khiếu nại thương mại của Mỹ: Washington đưa ra nhiều vấn đề, bao gồm tiếp cận thị trường sữa (thuế suất lên tới 300%), hạn chế rượu, thuế ô tô 25%, chính sách “Mua hàng Canada” và quy tắc truyền thông kỹ thuật số.
• Thâm hụt thương mại: Mỹ dẫn chứng mức thâm hụt hàng hóa trung bình 50 tỷ USD hàng năm với Canada.
• Diễn biến tiền tệ: Cặp USDCAD tăng giá, giao dịch quanh mức 1.3895, phản ánh sự bất ổn.
• Cuộc họp sắp tới: Bộ trưởng Tài chính Canada Champagne sẽ gặp Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessette vào chiều nay.

1. Lập Trường Kiên Định Của Thủ Tướng Canada Carney Về Quan Hệ Thương Mại

Thủ tướng Canada Carney đã không ngần ngại bày tỏ quan điểm thẳng thắn về mối quan hệ thương mại đầy sóng gió với Hoa Kỳ. Khi được hỏi về những lời lẽ xúc phạm mà các quan chức Mỹ dành cho Canada, ông Carney khẳng định đó là “hành động không xứng tầm với chức vụ của họ”.

Ông Carney nhấn mạnh rằng Canada chỉ có thể bắt đầu các cuộc thảo luận thương mại nghiêm túc với Hoa Kỳ khi phía Mỹ ngừng các hành vi “tạo meme”, “ném đá”, “cố tỏ ra cứng rắn” và bắt đầu thể hiện sự nghiêm túc thực sự. Theo ông, các điều khoản mà Mỹ đưa ra trong các cuộc đàm phán có nghĩa là các ngành công nghiệp của Canada hoặc sẽ trở thành công ty con của Mỹ, hoặc sẽ phải ngừng hoạt động hoàn toàn.

Thủ tướng Carney cũng tiết lộ rằng trong suốt quá trình đàm phán mà Canada đã rút lui, Ottawa chưa bao giờ tin rằng họ đã đạt được một thỏa thuận thương mại đầy đủ với Hoa Kỳ. Điều này cho thấy sự thiếu tin tưởng sâu sắc vào ý định và sự công bằng của phía Mỹ trong các cuộc đối thoại.

2. Phản Ứng Và Hành Động Khiêu Khích Từ Phía Hoa Kỳ

Phản ứng trước sự đổ vỡ của các cuộc đàm phán thương mại, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có những hành động mang tính biểu tượng nhưng đầy khiêu khích. Cụ thể, ông đã đổi tên Hồ Ontario thành “Hồ America”, một động thái nhằm khẳng định quyền bá chủ và giảm thiểu chủ quyền của Canada.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessette cũng không ngừng có những phát biểu coi thường khả năng của Canada. Vào ngày 31 tháng 8, ông Bessette đã bác bỏ khả năng Canada trả đũa bằng cách nói: “Tôi không nghĩ bạn có thể chơi trò ăn miếng trả miếng với một người lớn hơn bạn 13 lần.” Cùng ngày, ông còn chế giễu quân đội Canada, đùa cợt về việc Canada triển khai tàu ngầm từ trung tâm thương mại Edmonton để chống lại Hoa Kỳ. Khi người phỏng vấn nói Canada vẫn ổn, ông đã đáp lại một cách coi thường.

2.1. Các Ví Dụ Trước Đó Về Hành Vi Khiêu Khích

Những hành vi khiêu khích này không phải là mới. Vào ngày 24 tháng 1 năm 2026, Tổng thống Trump đã gọi Thủ tướng Carney là “Thống đốc Carney”. Cách gọi này củng cố ý tưởng của Trump rằng Canada nên trở thành bang thứ 51 của Hoa Kỳ, làm giảm đi vị thế của một quốc gia độc lập.

Tháng 1 năm 2026, Trump cũng đã đăng một bản đồ đã bị chỉnh sửa, trong đó Canada, Greenland, Venezuela và Cuba được mô tả là lãnh thổ của Hoa Kỳ. Đây là một ví dụ cụ thể cho những khiếu nại của Canada về các “meme” và hành động khiêu khích trên mạng xã hội. Cùng tháng đó tại Davos, Trump tuyên bố: “Canada tồn tại là nhờ Hoa Kỳ,” một phát biểu thể hiện rõ thái độ coi thường chủ quyền và độc lập của Canada.

3. Những Khiếu Nại Thương Mại Trọng Tâm Từ Washington

Đằng sau những lời lẽ gay gắt và hành động khiêu khích, Hoa Kỳ có một số khiếu nại thương mại cụ thể đối với Canada:

• Tiếp cận thị trường sữa: Washington cho rằng các biện pháp kiểm soát sản xuất, hạn ngạch nhập khẩu và thuế quan cao của Canada đang hạn chế doanh số bán các sản phẩm sữa của Mỹ. Một số mức thuế quan này có thể lên tới 300%, nhưng chúng chỉ áp dụng cho lượng nhập khẩu vượt quá hạn ngạch được chỉ định, không phải tất cả các mặt hàng sữa xuất khẩu của Mỹ.
• Hạn chế rượu bia Mỹ: Hoa Kỳ phản đối việc các tỉnh của Canada loại bỏ rượu vang, bia và rượu mạnh của Mỹ khỏi kệ hàng. Washington cũng chỉ trích các quy định định giá và phân phối cấp tỉnh đã tồn tại lâu đời, gây khó khăn hơn cho việc bán các sản phẩm của Mỹ.
• Thuế quan và hạn chế đối với xe cộ của Mỹ: Chính quyền Mỹ phàn nàn rằng thuế ô tô 25% của Canada và các thỏa thuận nhập khẩu cụ thể của công ty đang gây bất lợi cho các nhà sản xuất Mỹ so với các đối thủ cạnh tranh từ các quốc gia khác. Đây là một khiếu nại trọng tâm trong tuyên bố ngày 25 tháng 8 của Mỹ.
• Chính sách mua sắm “Mua hàng Canada”: Washington cho rằng các ưu đãi dành cho các công ty Canada và các sản phẩm thép, nhôm và gỗ sản xuất tại Canada đang loại bỏ các nhà cung cấp Mỹ khỏi các hợp đồng của chính phủ.
• Quy tắc kỹ thuật số và truyền thông: Các quan chức Mỹ phản đối các yêu cầu buộc các nền tảng lớn phải bồi thường cho các nhà xuất bản tin tức Canada và các công ty phát trực tuyến phải giúp tài trợ cho các chương trình của Canada, cho rằng chúng gây gánh nặng không cân xứng cho các doanh nghiệp Mỹ.
• Thâm hụt thương mại hàng hóa: Tổng thống Trump lập luận rằng Canada hưởng lợi không cân xứng từ việc tiếp cận người tiêu dùng Mỹ. Nhà Trắng dẫn chứng mức thâm hụt hàng hóa trung bình hàng năm của Mỹ là khoảng 50 tỷ USD trong thập kỷ qua. Tuy nhiên, bản thân thâm hụt thương mại không chứng minh được các hoạt động thương mại không công bằng.

4. Bối Cảnh Và Ý Nghĩa Của Căng Thẳng Thương Mại

Bối cảnh quan trọng là một số khiếu nại liên quan đến các biện pháp bảo hộ lâu đời của Canada, trong khi một số khác lại liên quan đến các biện pháp trả đũa của Canada đối với thuế quan của Mỹ. Canada mô tả rõ ràng các biện pháp chống thuế mới nhất của mình là một phản ứng tương xứng với các hành động của Washington.

Sự phân biệt này rất quan trọng khi đánh giá ai đã áp đặt rào cản nào và vì lý do gì. Nó cho thấy một phần đáng kể của căng thẳng hiện tại là kết quả của một chuỗi hành động và phản ứng qua lại, chứ không chỉ đơn thuần là các chính sách bảo hộ đơn phương.

5. Diễn Biến Thị Trường Tiền Tệ: Cặp USDCAD

Trên thị trường tiền tệ, cặp tiền tệ USDCAD đang giao dịch cao hơn trong phiên hôm nay. Điều này diễn ra sau khi cặp tiền này đã giảm vào ngày hôm qua, không thể vượt qua mức trung bình động 100 ngày vào đầu phiên giao dịch.

Tuy nhiên, USDCAD đã tìm thấy sự hỗ trợ từ người mua vào đầu ngày hôm nay, chạm mức trung bình động 200 ngày. Trong phiên giao dịch Bắc Mỹ, giá đã vượt trở lại trên mức trung bình động 100 giờ tại 1.3872 và đang hướng tới mức trung bình động 100 ngày tại 1.39161. Giá hiện tại đang giao dịch ở mức 1.3895, cho thấy sự biến động và ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế vĩ mô và căng thẳng thương mại.

6. Triển Vọng Và Kiến Nghị

Trong bối cảnh căng thẳng kéo dài, một tín hiệu tích cực là Bộ trưởng Tài chính Canada Champagne sẽ gặp Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessette vào chiều nay. Cuộc họp này có thể là cơ hội để hai bên tìm kiếm giải pháp mang tính xây dựng hơn.

Giải quyết các vấn đề thương mại cần được thực hiện một cách công bằng và trưởng thành, tránh các hành động đe dọa chủ quyền của một quốc gia. Sự hợp tác và đối thoại chân thành là chìa khóa để xoa dịu căng thẳng và thúc đẩy mối quan hệ kinh tế bền vững giữa hai nước láng giềng.