Khảo sát Niềm tin Kinh doanh của ANZ New Zealand trong tháng 9/2026 cho thấy các doanh nghiệp nước này vẫn duy trì sự lạc quan thận trọng, mặc dù các chỉ số hoạt động đã suy yếu đáng kể sau khi giá dầu toàn cầu tăng vọt. Mức giảm nhẹ trong niềm tin tổng thể cùng với sự ổn định của kỳ vọng lạm phát ở mức 3.25% là những điểm nhấn chính.
📊 Điểm chính từ ANZ Survey tháng 9/2026:
- Niềm tin kinh doanh tổng thể giảm khoảng 2 điểm, đạt mức +52.
- Kỳ vọng về hoạt động kinh doanh riêng của các doanh nghiệp giữ ổn định ở mức +48.
- Hoạt động kinh doanh thực tế được báo cáo giảm 5 điểm, xuống mức +11.
- Kỳ vọng lạm phát duy trì ổn định ở 3.25%.
- Kỳ vọng chi phí tăng 1 điểm, với 82% doanh nghiệp dự kiến chi phí cao hơn.
- Ý định định giá giảm 3 điểm, còn 48% doanh nghiệp dự kiến tăng giá.
- Các phản hồi nhận được sau khi giá dầu tăng mạnh cho thấy chỉ số hoạt động thấp hơn, với triển vọng hoạt động riêng giảm từ +52 (đầu tháng) xuống +36 (cuối tháng).
- Ngành sản xuất là lĩnh vực mạnh nhất về niềm tin (+79), trong khi bán lẻ và dịch vụ yếu nhất về việc làm và hoạt động.
1. Diễn Biến Chi Tiết và Tác Động Của Giá Dầu
Khảo sát Triển vọng Kinh doanh hàng tháng của ANZ là một chỉ báo quan trọng về sức khỏe nền kinh tế New Zealand, cung cấp cái nhìn sâu sắc về tâm lý doanh nghiệp và các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và tuyển dụng. Trong tháng 9/2026, niềm tin kinh doanh tổng thể đã giảm nhẹ khoảng 2 điểm, đạt mức +52. Mặc dù có sự sụt giảm này, con số +52 vẫn cho thấy một tỷ lệ đáng kể các doanh nghiệp lạc quan về triển vọng, với số lượng doanh nghiệp dự báo cải thiện lớn hơn số dự báo suy giảm.
Trong khi đó, kỳ vọng về hoạt động kinh doanh riêng của các doanh nghiệp lại giữ ổn định ở mức +48, cho thấy các công ty vẫn khá tự tin vào khả năng duy trì hoặc cải thiện hiệu suất nội bộ của mình. Tuy nhiên, chỉ số hoạt động kinh doanh thực tế được báo cáo trong quá khứ đã giảm 5 điểm, xuống mức +11. Điều này phản ánh rằng, mặc dù có sự lạc quan về tương lai, hoạt động thực tế trong tháng qua có thể đã không đạt được kỳ vọng hoặc đối mặt với những thách thức nhất định.
Điểm đáng chú ý nhất trong báo cáo này là tác động của thời điểm phản hồi khảo sát, đặc biệt liên quan đến sự biến động của giá dầu. Phần lớn các phản hồi được nhận vào khoảng ngày 1 tháng 9, nhưng khoảng một phần tư số phản hồi đến sau ngày 22 tháng 9, thời điểm mà một lời nhắc nhở khảo sát được gửi đi. Chính trong khoảng thời gian này, giá dầu thô Dubai đã chứng kiến một đợt tăng vọt đáng kể.
Cụ thể, giá dầu thô Dubai đã tăng từ khoảng $100/thùng vào đầu tháng lên mức đỉnh khoảng $128/thùng. Sau đó, giá giảm trở lại khoảng $111/thùng khi lời nhắc nhở khảo sát được gửi đi, và ở mức khoảng $108/thùng vào thời điểm báo cáo được viết. Sự tăng giá đột ngột này đã có tác động rõ rệt đến tâm lý của các doanh nghiệp phản hồi muộn hơn.
Các phản hồi nhận được vào cuối tháng đã cho thấy một sự suy giảm rõ rệt trong tất cả các chỉ số hoạt động, ngoại trừ đầu tư. Triển vọng hoạt động kinh doanh riêng của các doanh nghiệp đã giảm từ +52 trong các phản hồi đầu tháng xuống chỉ còn +36 trong các phản hồi cuối tháng. Hoạt động trong quá khứ thậm chí còn chuyển sang tiêu cực. Điều này nhấn mạnh mức độ nhạy cảm của tâm lý kinh doanh New Zealand đối với các cú sốc bên ngoài như giá năng lượng.
Theo phân tích của ANZ, những số liệu hoạt động yếu hơn vào cuối tháng cho thấy sự tăng giá dầu đang bắt đầu đè nặng lên tâm lý kinh doanh. Điều này có thể làm giảm bớt áp lực đối với việc thắt chặt chính sách tiền tệ của Ngân hàng Dự trữ New Zealand (RBNZ), vì tác động của giá dầu có thể tự nhiên làm chậm tốc độ tăng trưởng kinh tế và giảm bớt áp lực lạm phát từ phía cầu.
2. Kỳ Vọng Lạm Phát và Chi Phí
Đối với Ngân hàng Dự trữ New Zealand (RBNZ), một trong những thông điệp quan trọng nhất từ khảo sát này là kỳ vọng lạm phát không thay đổi đáng kể mặc dù giá dầu tăng mạnh. Kỳ vọng lạm phát trong một năm tới vẫn ổn định ở mức 3.25%. ANZ mô tả điều này là “đáng khích lệ” đối với RBNZ, mặc dù cũng nhấn mạnh rằng vẫn còn quá sớm để đưa ra kết luận chắc chắn.
Sự ổn định của kỳ vọng lạm phát là một yếu tố quan trọng mà các ngân hàng trung ương theo dõi chặt chẽ, vì nó ảnh hưởng đến hành vi định giá và đàm phán lương trong nền kinh tế. Nếu kỳ vọng lạm phát được neo giữ tốt, nó sẽ giúp RBNZ kiểm soát lạm phát thực tế hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, các chỉ số chi phí lại cho thấy một xu hướng khác. Kỳ vọng chi phí đã tăng 1 điểm, với mức ròng 82% số doanh nghiệp dự kiến chi phí sẽ cao hơn. Điều này phản ánh áp lực chi phí gia tăng mà các doanh nghiệp đang phải đối mặt, có thể do giá năng lượng, chi phí vận chuyển hoặc các yếu tố đầu vào khác. Các doanh nghiệp dự kiến chi phí sẽ tăng khoảng 2.6% trong ba tháng tới, một con số đáng kể đối với lợi nhuận hoạt động.
Mặc dù chi phí dự kiến tăng, ý định định giá của các doanh nghiệp lại giảm 3 điểm, xuống mức ròng 48% số doanh nghiệp dự kiến tăng giá. Điều này có thể chỉ ra rằng các doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc chuyển toàn bộ chi phí gia tăng sang người tiêu dùng do áp lực cạnh tranh hoặc lo ngại về nhu cầu suy yếu. Sự chênh lệch giữa kỳ vọng chi phí tăng và ý định định giá giảm có thể ảnh hưởng đến biên lợi nhuận của các công ty.
Một điểm đáng lưu ý khác là kỳ vọng về tiền lương trong 12 tháng tới đã tăng nhẹ lên khoảng 2.8%, từ mức 2.6% trước đó. ANZ nhận định rằng sự tăng nhẹ trong kỳ vọng tiền lương này có thể tạo ra một “rủi ro tăng nhẹ” đối với các dự báo về tiền lương của RBNZ. Nếu tiền lương tăng nhanh hơn dự kiến, điều này có thể góp phần vào áp lực lạm phát từ phía cầu và ảnh hưởng đến quyết định chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương.
3. Phân Tích Theo Ngành và Sức Chứa Kinh Tế
Khảo sát của ANZ cũng cung cấp cái nhìn chi tiết về hiệu suất và tâm lý theo từng ngành kinh tế, vẽ nên một bức tranh đa chiều về sự phục hồi không đồng đều của New Zealand. Ngành sản xuất (Manufacturing) tiếp tục là điểm sáng nổi bật, thể hiện sức mạnh đáng kể với niềm tin đạt mức cao +79. Cùng với đó, ý định tuyển dụng trong ngành sản xuất cũng rất tích cực, ở mức +39. Điều này cho thấy các nhà sản xuất đang lạc quan về triển vọng kinh doanh và sẵn sàng mở rộng lực lượng lao động, có thể do nhu cầu xuất khẩu mạnh mẽ hoặc sự phục hồi của thị trường nội địa.
Ngược lại, các ngành bán lẻ (Retail) và dịch vụ (Services) lại là những lĩnh vực yếu nhất trong các thước đo về việc làm và hoạt động. Ý định tuyển dụng trong ngành bán lẻ ở mức âm -11, cho thấy các nhà bán lẻ đang có xu hướng giảm hoặc không tăng số lượng nhân viên. Ý định đầu tư trong ngành bán lẻ cũng chỉ ở mức +2, phản ánh sự thận trọng đáng kể trong việc mở rộng hoặc nâng cấp hoạt động. Sự yếu kém này có thể xuất phát từ tâm lý người tiêu dùng thận trọng, chi phí hoạt động cao hơn hoặc sự cạnh tranh gay gắt.
Ngành xây dựng (Construction) cũng cho thấy những dấu hiệu tích cực, đặc biệt là trong lĩnh vực nhà ở. Ý định hoạt động trong xây dựng nhà ở tiếp tục cải thiện, và ý định định giá trong ngành này đã đạt mức cao nhất trong lịch sử khảo sát. Điều này có thể được thúc đẩy bởi nhu cầu nhà ở mạnh mẽ, các dự án cơ sở hạ tầng đang diễn ra hoặc sự thiếu hụt nguồn cung.
Để trực quan hóa các xu hướng này, ANZ đã sử dụng một “bản đồ nhiệt” (heatmap) cho thấy ngành sản xuất và xây dựng đang “nóng lên”, trong khi bán lẻ, dịch vụ và nông nghiệp đang “nguội đi”. Mặc dù ngành nông nghiệp đang hạ nhiệt, ANZ lưu ý rằng điều này diễn ra sau một vài năm hoạt động xuất sắc, cho thấy đây có thể là một sự điều chỉnh tự nhiên hơn là một sự suy thoái nghiêm trọng.
Liên quan đến chính sách, ANZ nhận định rằng ý định về tiền lương cho thấy một “rủi ro tăng nhẹ” đối với các dự báo của RBNZ. Hơn nữa, tỷ lệ các doanh nghiệp báo cáo thiếu hụt lao động có kỹ năng là phù hợp với giả định rằng “sức chứa dự phòng” (spare capacity) trong nền kinh tế đang được sử dụng hết nhanh hơn so với những gì ngân hàng trung ương đã giả định trong Tuyên bố Chính sách Tiền tệ (Monetary Policy Statement) của mình vào đầu tháng này. Điều này có thể dẫn đến áp lực lạm phát cao hơn trong tương lai nếu nguồn cung lao động không thể đáp ứng nhu cầu.
4. Đánh Giá Chính Sách Tiền Tệ của RBNZ
Đối với Ngân hàng Dự trữ New Zealand (RBNZ), khảo sát ANZ tháng 9/2026 mang đến một bức tranh phức tạp với cả tín hiệu tích cực và những lo ngại tiềm ẩn. Thông điệp chính mà RBNZ có thể rút ra là kỳ vọng lạm phát vẫn được neo giữ ổn định ở mức 3.25%, bất chấp sự tăng vọt của giá dầu. Đây là một yếu tố “đáng khích lệ” bởi nó cho thấy các doanh nghiệp không ngay lập tức điều chỉnh kỳ vọng lạm phát dài hạn của mình theo biến động giá năng lượng ngắn hạn.
Tuy nhiên, sự tăng nhẹ trong kỳ vọng tiền lương lên 2.8% và nhận định về việc “sức chứa dự phòng” trong nền kinh tế đang được sử dụng hết nhanh hơn dự kiến lại là những tín hiệu cảnh báo. Nếu nguồn cung lao động khan hiếm và tiền lương tăng nhanh, áp lực lạm phát từ phía cầu có thể gia tăng, tạo ra một “rủi ro tăng nhẹ” đối với các dự báo của RBNZ về lạm phát và tiền lương.
Bên cạnh đó, RBNZ cũng sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng tác động của sự suy yếu trong các chỉ số hoạt động vào cuối tháng, đặc biệt là sau khi giá dầu tăng cao. Những số liệu này cho thấy giá dầu có thể đang bắt đầu “đè nặng lên tâm lý” và hoạt động kinh tế. Nếu xu hướng này tiếp tục, nó có thể tự nhiên làm chậm nền kinh tế, từ đó “làm giảm bớt lý do” để RBNZ phải thắt chặt chính sách tiền tệ hơn nữa.
Thị trường tài chính, đặc biệt là các nhà giao dịch đồng đô la New Zealand và lãi suất, sẽ theo dõi sát sao liệu sự mềm yếu vào cuối tháng này có tiếp diễn trong khảo sát tháng 10 hay không. Kết quả của khảo sát sắp tới sẽ cung cấp thêm thông tin quan trọng để đánh giá liệu tác động của giá dầu chỉ là nhất thời hay là một xu hướng kéo dài, từ đó ảnh hưởng đến kỳ vọng về các quyết định chính sách của RBNZ.
Tóm lại, RBNZ đang đứng trước một tình thế khó khăn: một mặt, kỳ vọng lạm phát ổn định là một điểm cộng; mặt khác, áp lực tiền lương và việc sử dụng hết sức chứa dự phòng nhanh hơn có thể đòi hỏi sự cảnh giác. Đồng thời, tác động tiêu cực của giá dầu lên hoạt động kinh tế có thể là một yếu tố giảm nhẹ áp lực thắt chặt, tạo ra một sự cân bằng tinh tế trong việc hoạch định chính sách tiền tệ.
5. Triển Vọng và Những Thách Thức Phía Trước
Trong đánh giá cuối cùng của mình, ANZ nhận định rằng quá trình phục hồi kinh tế của New Zealand vẫn còn “gập ghềnh” (bumpy). Mặc dù khảo sát cho thấy niềm tin bị ảnh hưởng trở lại bởi giá dầu tăng cao, nhưng các chỉ số hoạt động vào cuối tháng không hề chạm đến mức thấp kỷ lục như đã thấy vào cuối tháng 3 và tháng 4. Điều này cho thấy nền kinh tế và các doanh nghiệp đã phát triển một mức độ khả năng phục hồi nhất định trước các cú sốc.
Tuy nhiên, sự không chắc chắn vẫn là một yếu tố chi phối. Cách các doanh nghiệp phản ứng với sự không chắc chắn mới này sẽ đóng vai trò quyết định trong việc định hình kết quả kinh tế vào cuối năm 2026. Liệu họ sẽ tiếp tục đầu tư và tuyển dụng, hay sẽ trở nên thận trọng hơn và trì hoãn các quyết định quan trọng?
ANZ cũng đưa ra một lời khuyên quan trọng: “chờ đợi sự chắc chắn có nguy cơ không làm gì trong một thời gian dài.” Điều này ngụ ý rằng các doanh nghiệp không thể chỉ đứng yên và chờ đợi mọi thứ trở nên rõ ràng. Thay vào đó, họ cần phải thích nghi, đổi mới và đưa ra các quyết định chiến lược trong bối cảnh môi trường kinh doanh luôn biến động.
Nhìn về phía trước, khảo sát Triển vọng Kinh doanh tiếp theo của ANZ, dự kiến công bố vào ngày 29 tháng 10, sẽ là một nguồn thông tin quan trọng để đánh giá liệu sự mềm yếu trong tâm lý và hoạt động kinh doanh có tiếp diễn hay không, và liệu các yếu tố như giá dầu và kỳ vọng lạm phát có thay đổi hướng đi hay không. Những dữ liệu này sẽ tiếp tục cung cấp nền tảng cho các quyết định của doanh nghiệp và chính sách của RBNZ trong những tháng cuối năm 2026.
Tóm lại, mặc dù có những dấu hiệu tích cực về việc neo giữ kỳ vọng lạm phát, sự tăng giá dầu đã tạo ra một làn sóng lo ngại mới, làm chậm đà phục hồi ở một số lĩnh vực và đặt ra những câu hỏi về tốc độ sử dụng hết sức chứa dự phòng của nền kinh tế. Các doanh nghiệp New Zealand sẽ cần sự linh hoạt và khả năng thích ứng để vượt qua những thách thức này và duy trì đà phát triển trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động.
📖 Bài Viết Liên Quan
📈 Theo dõi giá vàng realtime tại KeyTrading
Cập nhật giá vàng XAU/USD • Biểu đồ realtime • Phân tích kỹ thuật
